Khi lấy tỏi sỉ, bạn sẽ thấy ghi “tỏi 4 phân”, “5 phân”, “6 phân”. Nhiều người tưởng đó là chất lượng, thực ra là kích cỡ củ. Chọn sai cỡ không hỏng món ăn, nhưng làm bạn tốn thêm tiền hoặc tốn thêm công.
Phân là gì
Một phân bằng một centimet. Tỏi 4 phân là củ có đường kính khoảng 4cm, 5 phân khoảng 5cm, 6 phân khoảng 6cm. Cùng một ruộng, cùng một giống, chỉ khác nhau ở khâu sàng lọc sau thu hoạch.
Chênh lệch giá và chênh lệch công
| Cỡ | Tép mỗi củ | Đặc điểm |
|---|---|---|
| 4 phân | Nhiều tép nhỏ | Rẻ nhất, nhưng bóc lâu nhất |
| 5 phân | Tép vừa | Cân bằng giữa giá và công |
| 6 phân | Ít tép, tép to | Bóc nhanh, đắt hơn khoảng 20% so với 4 phân |
Chọn theo cách bạn dùng
- Bếp bóc tay số lượng lớn — chọn 6 phân. Tiền tỏi đắt hơn nhưng tiền công bóc giảm mạnh. Một người bóc tỏi 6 phân nhanh gần gấp đôi so với tỏi 4 phân.
- Có máy bóc tỏi — chọn 4 phân. Máy không quan tâm cỡ củ, nên lấy loại rẻ nhất là hợp lý.
- Làm tỏi phi, tỏi băm sẵn — 5 phân là vừa. Tép quá to phải cắt nhỏ thêm, quá nhỏ thì hao khi băm.
- Ngâm giấm, làm tỏi đen, bày biện — chọn 6 phân cho đều và đẹp.
Kiểm tra khi nhận hàng
- Bóp thử củ: chắc tay là tốt. Mềm hoặc xốp là đã để lâu, tép bên trong có thể đã teo.
- Nhìn đáy củ: khô ráo, không có rễ mọc dài. Rễ mọc là dấu hiệu sắp nảy mầm.
- Vỏ ngoài: còn nguyên lớp vỏ lụa, không mốc xanh, không ẩm.
- Cân lại: tỏi hút ẩm sẽ nặng hơn nhưng nhanh hỏng. Túi tỏi tốt phải nhẹ và khô.
Một điểm hay bị bỏ qua
Tỏi tính giá theo ký, nhưng phần bạn thực sự dùng được là tép đã bóc. Tỷ lệ bóc ra khoảng 70–75% với tỏi 6 phân và 60–65% với tỏi 4 phân. Nghĩa là chênh lệch giá giữa hai cỡ nhỏ hơn con số trên bảng giá — tính theo tỏi thành phẩm thì gần như hòa.